مقدمه ای برای غلبه بر کمال گرایی
در این مقاله راه کار هایی ارائه خواهیم داد برای رهایی از کمال گرایی، تا حس رضایت از زندگی را تجربه کنیم.
کمال گرایی، که اغلب با وسواس محض آمیخته می شود، مجموعه ای پیچیده از عادات و افکاری است که بر پیگیری بی وقفه ما برای بی عیب و نقص بودن حاکم است. در حالی که یک وسواس ممکن است فرد را به نگهداری از یک چمن کاملاً آراسته سوق دهد، کمال گرایی خود را در تار و پود وجود ما می بافد و همه جنبه های زندگی ما را تحت تأثیر قرار می دهد.
اما به راستی کمال گرایی چیست؟ آیا صرفاً میل به بهترین بودن همه چیز است یا از چیزی عمیق تر و پیچیده تر ناشی می شود؟
همانطور که به دنیای کمال گرایی می پردازیم، بررسی خواهیم کرد که آیا طبیعت نابخشودنی و سخت گیری های خودخواسته مرتبط با این ویژگی، یک ویژگی شخصیتی است یا یک الگوی فکری آزاردهنده. علاوه بر این، ماهیت انحصاری یا فراگیر کمال گرایی را بررسی خواهیم کرد و خط باریک بین آسیب احتمالی آن و انگیزه برای برتری در تمام تلاش هایمان را بررسی خواهیم کرد.
در این سفر به ما بپیوندید تا معمای کمال گرایی را بگشاییم، نقش آن را در زندگی خود زیر سوال ببریم و به دنبال شفافیت در مسیر رهایی از چنگال فراگیر آن باشیم.
فصل 1: درک کمال گرایی - فرو رفتن عمیق در اجزای آن
کمال گرایی، در هسته خود، حول این باور است که ما یا دیگران باید در سطحی فراتر از توانایی ها یا شرایط فعلی عمل کنیم. در حالی که تلاش برای تعالی یک جنبه طبیعی و ذاتی از طبیعت انسان است، روانشناسان استدلال می کنند که آزادی واقعی از کمال گرایی در رهایی خود از قید “باید”های خودخواسته نهفته است.
کمال گرایی یک پدیده مستقل نیست، بلکه شامل چندین مؤلفه متمایز است. در واقع می توان آن را به شش جنبه اصلی تقسیم کرد:
1. استانداردهای فردی: این مؤلفه با رعایت استانداردهای فوق العاده بالا مشخص می شود، مانند این باور که یک مقاله نوشته شده باید کاملاً بی عیب و نقص باشد. از سوی دیگر، برخی از افراد ممکن است اشتباهات املایی جزئی را قابل قبول بدانند که درجات مختلفی از استانداردهای شخصی را نشان می دهد.
2. نگرانی از بابت اشتباهات: کمال گراها اغلب در مورد اشتباهات اضطراب شدیدی را تجربه می کنند که منجر به تمرکز شدید روی نقص های جزئی می شود. برای مثال، فردی ممکن است اصرار داشته باشد که خانه ای کاملا تمیز و بدون حتی یک لامپ سوخته باشد.
3. شک در مورد انجام کارها: افرادی که با کمال گرایی دست و پنجه نرم می کنند ممکن است به دنبال یک ایده آل دست نیافتنی بگردند که منجر به تعویق می شود. آنها ممکن است کارها را تا زمانی به تاخیر بیاندازند که باور کنند شرایط بی عیب و نقص است که می تواند مانع از بهره وری شود.
4. انتظارات والدین: کمال گرایی را می توان با انتظارات دیگران تقویت کرد، مانند زمانی که یک فرد مدرک دانشگاهی یا مسیر شغلی خود را صرفاً برای رضایت خواسته های والدین خود دنبال می کند.
5. سرزنش والدین: برخی از افراد ممکن است سنگینی نارضایتی والدین خود را برای اعمال یا گفتار خود احساس کنند، که باعث تشدید احساس بی کفایتی و ایجاد تمایلات کمال گرایی می شود.
6. سازماندهی و انضباط: جنبه مشترک کمال گرایی، اعتقاد به اهمیت سازماندهی دقیق و به موقع بودن در همه وظایف است. این وسواس به نظم می تواند همه کاره شود و مانع رشد شخصی شود.
نتیجه گیری فصل اول
در نتیجه، درک مولفههای مختلفی که کمالگرایی را تشکیل میدهند، اولین گام برای ایجاد عادات سالمتر و رهایی از محدودیتهای آن است. با شناخت این جنبه ها، افراد می توانند بین تلاش برای تعالی و تسلیم شدن در برابر بار کمال دست نیافتنی تفاوت قائل شوند.
فصل 2: طیف کمال گرایی - بررسی ابعاد مختلف و درونی سازی آن
کمال گرایی مفهوم پیچیده ای است که می تواند به طرق مختلف ظاهر شود و اغلب از انتظار فراتر از توانایی ها یا شرایط فعلی ناشی می شود. این پدیده چند وجهی را می توان در سه محور اصلی معطوف به خود، معطوف به دیگران و تجویز اشتباه دسته بندی کرد.
کمال گرایی متمرکز بر خود
کمال گرایی متمرکز بر خود بر تمایل فرد برای بهترین بودن در تمام جنبه های زندگی متمرکز است. این افراد با انگیزه درونی برای برتری و حفظ استانداردهای شخصی بالا هدایت می شوند. با این حال، توجه به این نکته مهم است که کمال گرایی متمرکز بر خود لزوماً با کمال گرایی متمرکز بر دیگران همپوشانی ندارد.
کمال گرایی معطوف به دیگران
کمال گرایی متمرکز بر دیگر شامل نگه داشتن دیگران با استانداردهای بالا است، مانند انتظار از دوستان یا شرکایشان که بهترین خود آنها باشند. این شکل از کمال گرایی می تواند باعث ایجاد تنش در روابط شود، به خصوص زمانی که انتظارات برآورده نشده باشند.
کمال گرایی تجویز شده از بیرون
کمال گرایی تجویز شده از بیرون نتیجه انتظارات جامعه یا فشار بیرونی است که اغلب افراد را به دنبال کمال می کشاند حتی زمانی که با خواسته های خود در تضاد باشد. این نوع کمال گرایی با یک منبع کنترل بیرونی مشخص می شود.
کمال گرایی دوگانه
کمال گرایی دوگانه ترکیبی از کمال گرایی متمرکز بر خود و دیگران متمرکز است که اغلب در زوج ها دیده می شود. به عنوان مثال، یکی از زوجین ممکن است خود را با استانداردهای بالا نگه دارد مثلا از نظر تحصیلات در سطح بالایی باشد و از طرف دیگر نیز همین انتظار را از همسر خود داشته باشد. اگر این انتظارات برآورده نشود، ممکن است درگیری بینشان ایجاد شود.
شکل دیگری از کمال گرایی دوگانه شامل تلاش افراد برای بهتر شدن به خاطر دیگران است که ناشی از ترس از سرزنش شدن به دلیل عدم رعایت استانداردهای بالا است.
جنبه های دیگری از کمال گرایی
یکی از این جنبه ها این است که وقتی دوست داری در همه چیز بهترین باشی در قدم بعدی این است که دوست داری چه چیزی را نمایش بدهی؛ این جا ۳ حالت شکل میگیرد:
حالت اول: تجویز کمال گرایانه خود؛ وقتی دوست دارم بهترین باشم از طرفی هم دوست دارم مدارک موفقیت خودم را نیز نشان دهم.
حالت دوم: تلاش این افراد این است که عدم موفقیت و شکست های خودشون را نشان ندهند. تلاشش نشان ندادن این شکست هاست.
حالت سوم: یکسری افراد هستند که نه تنها شکست های خودش نمایش نمیده بلکه تلاش میکنه آن را از بقیه پنهان کنه. این حالت اگر شکل بگیری بسیاری از ناراحتی ها و افسردگی ها به سراغ فرد می آید.
💢 یکسری از افراد هستند وقتی دیگران ناظر بر رفتار خود میبینند این افراد برخوردشان و طرز رفتارشان نیز عوض میشود؛ بهتر راه میروند، تلاش میکنند ظاهر بهتری داشته باشند. در حالیکه اون افراد دیگر، هیچ تاثیری در زندگی این فرد ندارند ولی باز هم یکجورایی برای دیگران زندگی میکنند.
این حس یک حس بیرونی است. چکار کنیم این حس فرآیند درونی شدن به خود بگیرد؟ یعنی چه مراحلی دارد که اول از همه ما برای تحت تاثیر قرار گرفتن دیگران کاری انجام دهیم و سپس به تدریج این حس درونی شود؟
✳️ وقتی افراد رفتار یا نگرش خود را بر اساس مشاهدات دیگران تغییر می دهند، نشانه فشار بیرونی است. درونی کردن این فشار شامل یک فرآیند تدریجی است:
درونی شدن سرزنش و یا ایده آل ها:
یک نظریه وجود دارد که ما روی یک طیف قرار داریم. این طیف از بیرون شروع میشه و به حداکثر آن میرسد.
۱. برای مثال قرار است خانه را تمییز کنیم ولی زور بالا سرمان باشد این کار را انجام میدهیم. (کنترل بیرونی)
۲. در این جا زور مستقیم نیست ولی اگر یکسری کارها را انجام دهیم از فشار بیرون کاسته خواهد شد. مثلا یک دانش آموز بخاطر اینکه جریمه نشود تکالیف خود را انجام میدهد. در این جا فشار بیرونی تا حدی کاهش میابد.
۳. در حالت بعدی یکسری اهداف فرد پیدا میکنه و برای اهداف میجنگه ولی کم کم به این نتیجه میرسد که این اهداف را خودم دوست دارم. (تا اینجا به مرحله درونی شدن نرسیدیم)
۴. زمانی درونی شدن کامل میشه که هدف دنبال نمیکنی بلکه وسیله را دنبال میکنی و از وسیله لذت میبری. انسان ها عاشق انجام فعل هستند، صرف نظر از اینکه به هدف برسند یا نرسند.
۵. و آخرین مرحله این است که فرد میگه برای نمره درس نمیخوانم یا برای اینکه جای خوب استخدام بشوم درس نمیخوانم من صرفا درس خواندن را دوست دارم صرف اینکه مطالعه میکنم این کار را دوست دارم.
خلاصه و چکیده 5 مورد بالا:
کنترل خارجی: انجام وظایف برای جلوگیری از عواقب
کاهش فشار خارجی: تکمیل وظایف برای کاهش فشار
درونی کردن اهداف: ایجاد ارتباط شخصی با اهداف خارجی
لذت بردن از فرآیند: کسب لذت از وسیله به جای نتیجه
انگیزه درونی: درگیر شدن در فعالیت هایی برای لذت محض از آن
نتیجه گیری فصل دوم
درک طیف کمالگرایی و فرآیند درونیسازی میتواند افراد را برای عبور از چالشهای این ذهنیت سخت توانمند کند. با شناخت ابعاد مختلف کمال گرایی و سفر از انگیزه بیرونی به درونی، می توان برای تعادل سالم تری بین رشد شخصی و پذیرش خود تلاش کرد.
